İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi
13.07.2026
Esas No: 2026/538 Karar No: 2026/461
Anahtar kelimeler: ciro
T.C.
İSTANBUL
9\. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/538 Esas
KARAR NO : 2026/461
DAVA : Çek İstirdatı
DAVA TARİHİ : 28/04/2026
KARAR TARİHİ : 14/07/2026
Mahkememize açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; ...Anonim Şirketi tarafından keşide edilen ve son ciro sahibi ve meşru hamili müvekkili şirket olan ... keşide tarihli ... seri numaralı ve 200.000 TL bedelli... şubesine ait çek ve bu çekle birlikte diğer iki çek müvekkilin ...'de ticaret yaptığı ... isimli şahsa ait ...Şti isimli firmaya olan borcundan dolayı gönderilmek üzere ... Kargo ... şubesine ... takip no ile teslim edildiğini, ilgili çekin müvekkilinin borçlu olduğu firmaya ulaşmadan kargoda yaşanan hırsızlık sebebiyle kaybolduğunu, ilgili kargo şubesine başvurulduğunu fakat ilgili şubenin sorumluluğu kabul etmediğini, ... kargo ... şubesi yetkilileri hakkında ... Cumhuriyet savcılığının ... numarası ile ayrıca yine ... Cumhuriyet savcılığının ... Soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, bu gelişmelerin ardından çekin vadesi gelmeden ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesin'de ....Esas numarası ile ihtiyati tedbir talepli çek iptali davası açıldığını ve ilgili çeke dair ödemeden men kararı alındığını, ... bankası A.Ş. tarafından ... 14. Asliye Ticaret Mahkesi'ne yazılan... tarihli yazıda ilgili çekin" 19.06.2023 tarihinde Ziraat bankası aracılığı ile ...A.Ş. tarafından takasa verildiğini fakat ödemeden men yasağı olduğu için ödenmemiştir şeklinde açıklama yapıldığını, sözü edilen çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını ve açıklandığı üzere davalı tarafın elinde olduğunu, bu sebeple sözkonusu çekin istirdadı ile müvekkili şirkete iadesi için mahkemeye başvuru zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı elinde bulunan, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen ve son ciro sahibi ve meşru hamili müvekkili şirket olan 17.06.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 200.000 TL bedelli ...bank ...şubesine ait çekin davalıdan istirdadını ve müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, çek istirdatı davasıdır.
HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir.
İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7445 sayılı Kanunun 31.ve 43. maddesi gereğince; TTK'nın 5/A-1 maddesinde yapılan değişiklik ile; 01.09.2023 tarihinden itibaren açılan ticari dava kapsamındaki menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğu hükmü getirilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A-2.maddesinde "..Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.
Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesinin .... E.,... K. sayılı ilamında "Dava, 6102 sayılı TTK m. 792 hükmüne istinaden açılan çek istirdadı talebine ilişkindir....Dosya kapsamından, davanın 18/09/2023 tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde davacı tarafça dava açılmadan önce arabulucuya başvurduğuna dair bir ibare bulunmadığı gibi, dava dilekçesine arabuluculuk tutanağının eklenmediği, arabuluculuk son oturum tutanağının 29/09/2023 tarihli dilekçe ekinde sunulduğu, yapılan incelemede ... Arabuluculuk Bürosunun ...büro dosya ve... arabuluculuk numaralı son oturum tutanağına göre arabulucuya 21/09/2023 tarihinde başvurulduğu ve 28/09/2023 tarihinde son oturum tutanağı düzenlenerek arabuluculuk sürecinin tamamlandığı, buna göre davacının zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadan eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca, Mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartına ilişkin 6102 sayılı TTK m. 5/A(1) ve 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükümleri gözetilerek davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Nitekim Yargıtay 11. HD'nin 14/09/2023 tarih ve ... E.,... K. sayılı; Yargıtay 6. HD'nin 23/10/2023 tarih ve... E., ... K. sayılı kararlarında da arabuluculuk dava şartının, 6100 sayılı HMK m. 115/3 kapsamında yargılama aşamasında tamamlanabilir nitelikte olmadığı kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, incelemenin istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir. " gerekçesi ile çek istirdatı davasının arabulucuğa tabi olduğu ve arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı belirtilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ... E.,... K. sayılı ilamı ile Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesinin ...E.,... K. sayılı ilamıyla verilen menfi tespit ve çek istirdatı davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu ve arabuluculuğun sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan bir dava şartı olduğunu gösteren kararının onanmasına karar vermiştir.
İstanbul Bam 13.Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamında "Somut dava, ticari nitelikli bir istirdat davası olduğundan, TTK'nın 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabidir. Dosya kapsamından dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulmamış olduğunun anlaşıldığı, anılan dava şartının dava açıldıktan sonra tamamlanmasını mümkün kılan yasal bir düzenlemenin mevcut olmadığı ve bu hali ile arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden Mahkemece HMK madde 115. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. " gerekçesi ile çek istirdatı davasının arabuluculuk dava şartına tabi olduğu belirtilmiştir.
Dava dosyasına arabuluculuk anlaşmama tutanağının sunulmadığının görülmesi üzerine; Mahkememizin 30/06/2026 tarihli dosya inceleme tutanağı ile, "...Davacı vekilince arabuluculuk tutanağının ibraz edilmediği görülmekle;19/12/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 7155 sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6102 sayılı TTK 5. Maddesinden sonra gelmek üzere arabuluculuğun dava şartı olduğuna ilişkin 5/A.1fıkrası ve aynı Kanunla 6325 sayılı Kanuna eklenen18/A maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini ibraz etmesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu konuda davacı vekiline tebligat çıkarılmasına ve 1 haftalık kesin sürenin tebligatın alınacağı tarihten itibaren başlayacağının bildirilmesine, verilen kesin süre içinde bu tutanağın ibraz edilmemesi halinde davanın usulden reddedileceğinin ihtarına..." karar verilmiştir.
Davacı vekiline dosya inceleme tutanağının 05/07/2026 tarihinde e-tebliğ edildiği ve davacı vekilinin 12/07/2026 tarihli beyan dilekçesi ile arabululuculuğun dava şartı olmadığını beyan ettiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan 12/07/2026 tarihli dilekçe ile arabulucuğa başvuru yapılmadan dava açıldığının anlaşıldığı, ayrıca verilen 1 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuk tutanağının sunulmadığı, davanın TTK'nın 5/A-1 maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğu davalardan olduğu ancak dava şartının bulunmadığı gözetilerek HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-TTK'nın 5/A-1, HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine,
2-Alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile artan 2.683,50 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafın yatırdığı gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.14/07/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
\* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.
İSTANBUL
9\. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/538 Esas
KARAR NO : 2026/461
DAVA : Çek İstirdatı
DAVA TARİHİ : 28/04/2026
KARAR TARİHİ : 14/07/2026
Mahkememize açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili verdiği dava dilekçesinde özetle; ...Anonim Şirketi tarafından keşide edilen ve son ciro sahibi ve meşru hamili müvekkili şirket olan ... keşide tarihli ... seri numaralı ve 200.000 TL bedelli... şubesine ait çek ve bu çekle birlikte diğer iki çek müvekkilin ...'de ticaret yaptığı ... isimli şahsa ait ...Şti isimli firmaya olan borcundan dolayı gönderilmek üzere ... Kargo ... şubesine ... takip no ile teslim edildiğini, ilgili çekin müvekkilinin borçlu olduğu firmaya ulaşmadan kargoda yaşanan hırsızlık sebebiyle kaybolduğunu, ilgili kargo şubesine başvurulduğunu fakat ilgili şubenin sorumluluğu kabul etmediğini, ... kargo ... şubesi yetkilileri hakkında ... Cumhuriyet savcılığının ... numarası ile ayrıca yine ... Cumhuriyet savcılığının ... Soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, bu gelişmelerin ardından çekin vadesi gelmeden ... 14.Asliye Ticaret Mahkemesin'de ....Esas numarası ile ihtiyati tedbir talepli çek iptali davası açıldığını ve ilgili çeke dair ödemeden men kararı alındığını, ... bankası A.Ş. tarafından ... 14. Asliye Ticaret Mahkesi'ne yazılan... tarihli yazıda ilgili çekin" 19.06.2023 tarihinde Ziraat bankası aracılığı ile ...A.Ş. tarafından takasa verildiğini fakat ödemeden men yasağı olduğu için ödenmemiştir şeklinde açıklama yapıldığını, sözü edilen çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıktığını ve açıklandığı üzere davalı tarafın elinde olduğunu, bu sebeple sözkonusu çekin istirdadı ile müvekkili şirkete iadesi için mahkemeye başvuru zorunluluğunun hasıl olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı elinde bulunan, ... Anonim Şirketi tarafından keşide edilen ve son ciro sahibi ve meşru hamili müvekkili şirket olan 17.06.2023 keşide tarihli ... seri numaralı ve 200.000 TL bedelli ...bank ...şubesine ait çekin davalıdan istirdadını ve müvekkiline iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, çek istirdatı davasıdır.
HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.
HMK'nın 138.maddesine göre Mahkemeler öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinde karar verir.
İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7445 sayılı Kanunun 31.ve 43. maddesi gereğince; TTK'nın 5/A-1 maddesinde yapılan değişiklik ile; 01.09.2023 tarihinden itibaren açılan ticari dava kapsamındaki menfi tespit ve istirdat davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğu hükmü getirilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun 18/A-2.maddesinde "..Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.
Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesinin .... E.,... K. sayılı ilamında "Dava, 6102 sayılı TTK m. 792 hükmüne istinaden açılan çek istirdadı talebine ilişkindir....Dosya kapsamından, davanın 18/09/2023 tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde davacı tarafça dava açılmadan önce arabulucuya başvurduğuna dair bir ibare bulunmadığı gibi, dava dilekçesine arabuluculuk tutanağının eklenmediği, arabuluculuk son oturum tutanağının 29/09/2023 tarihli dilekçe ekinde sunulduğu, yapılan incelemede ... Arabuluculuk Bürosunun ...büro dosya ve... arabuluculuk numaralı son oturum tutanağına göre arabulucuya 21/09/2023 tarihinde başvurulduğu ve 28/09/2023 tarihinde son oturum tutanağı düzenlenerek arabuluculuk sürecinin tamamlandığı, buna göre davacının zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadan eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca, Mahkemece, re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartına ilişkin 6102 sayılı TTK m. 5/A(1) ve 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükümleri gözetilerek davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Nitekim Yargıtay 11. HD'nin 14/09/2023 tarih ve ... E.,... K. sayılı; Yargıtay 6. HD'nin 23/10/2023 tarih ve... E., ... K. sayılı kararlarında da arabuluculuk dava şartının, 6100 sayılı HMK m. 115/3 kapsamında yargılama aşamasında tamamlanabilir nitelikte olmadığı kabul edilmiştir. Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, incelemenin istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir. " gerekçesi ile çek istirdatı davasının arabulucuğa tabi olduğu ve arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir dava şartı olmadığı belirtilmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ... E.,... K. sayılı ilamı ile Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesinin ...E.,... K. sayılı ilamıyla verilen menfi tespit ve çek istirdatı davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu ve arabuluculuğun sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan bir dava şartı olduğunu gösteren kararının onanmasına karar vermiştir.
İstanbul Bam 13.Hukuk Dairesinin ...Esas, ... Karar sayılı ilamında "Somut dava, ticari nitelikli bir istirdat davası olduğundan, TTK'nın 5/A maddesi kapsamında arabuluculuk dava şartına tabidir. Dosya kapsamından dava açılmadan önce arabuluculuk kurumuna başvurulmamış olduğunun anlaşıldığı, anılan dava şartının dava açıldıktan sonra tamamlanmasını mümkün kılan yasal bir düzenlemenin mevcut olmadığı ve bu hali ile arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden Mahkemece HMK madde 115. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. " gerekçesi ile çek istirdatı davasının arabuluculuk dava şartına tabi olduğu belirtilmiştir.
Dava dosyasına arabuluculuk anlaşmama tutanağının sunulmadığının görülmesi üzerine; Mahkememizin 30/06/2026 tarihli dosya inceleme tutanağı ile, "...Davacı vekilince arabuluculuk tutanağının ibraz edilmediği görülmekle;19/12/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 7155 sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6102 sayılı TTK 5. Maddesinden sonra gelmek üzere arabuluculuğun dava şartı olduğuna ilişkin 5/A.1fıkrası ve aynı Kanunla 6325 sayılı Kanuna eklenen18/A maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini ibraz etmesi için 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu konuda davacı vekiline tebligat çıkarılmasına ve 1 haftalık kesin sürenin tebligatın alınacağı tarihten itibaren başlayacağının bildirilmesine, verilen kesin süre içinde bu tutanağın ibraz edilmemesi halinde davanın usulden reddedileceğinin ihtarına..." karar verilmiştir.
Davacı vekiline dosya inceleme tutanağının 05/07/2026 tarihinde e-tebliğ edildiği ve davacı vekilinin 12/07/2026 tarihli beyan dilekçesi ile arabululuculuğun dava şartı olmadığını beyan ettiği görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan 12/07/2026 tarihli dilekçe ile arabulucuğa başvuru yapılmadan dava açıldığının anlaşıldığı, ayrıca verilen 1 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuk tutanağının sunulmadığı, davanın TTK'nın 5/A-1 maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurmanın zorunlu olduğu davalardan olduğu ancak dava şartının bulunmadığı gözetilerek HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-TTK'nın 5/A-1, HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine,
2-Alınması gereken 732 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.415,50 TL harcın mahsubu ile artan 2.683,50 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafın yatırdığı gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize gönderilecek veya sunulacak dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.14/07/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
\* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.