İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi
21.07.2026
Esas No: 2026/1384 Karar No: 2026/499
Anahtar kelimeler: ciro
T.C.
İSTANBUL
20\. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1384 Esas
KARAR NO : 2026/499
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 06/07/2026
KARAR TARİHİ : 22/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ambalaj ve kağıt sektöründe faaliyet gösterdiğini, dava dışı keşideci ...ile olan ticari ilişkisi kapsamında keşideci tarafından düzenlenen... Bankası T. A. O. Reşatbey/Adana Şubesi’ne ait ...seri numaralı, 20.08.2026 keşide tarihli ve 210.000,00 TL bedelli çekin kargo sürecinde çalındığını, söz konusu çekin çalınması üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde ...soruşturma sayılı dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını ve mahkemece çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, banka kayıtlarından çekin davalı ...Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiğinin öğrenildiğini, uyuşmazlığa ilişkin arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, çekin arka yüzünde yer alan müvekkil şirkete ait kaşe ve imzaların tamamen sahte olduğunu, müvekkilin davalılar ... Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin sahtecilik nedeniyle bozuk olduğunu, imzada sahteciliğin mutlak bir defi olduğunu ve hamilin iyiniyetli olup olmamasının sonucu değiştirmediğini, müvekkilin rızası dışında elden çıkan ve sahte imzalarla tedavüle sokulan çekten dolayı herhangi bir borç altına girmesinin hukuken mümkün olmadığını, davalı faktoring şirketinin tehditkar tutumu ve haciz baskısı nedeniyle telafisi imkansız zararların doğma ihtimalinin bulunduğunu belirterek öncelikle dava konusu çekin icra takibine konu edilmesinin ihtiyati tedbiren durdurulmasını, müvekkilin davalılara borçlu olmadığının tespitini, çek üzerindeki sahte ciroların iptali ile çekin müvekkil açısından hükümsüzlüğüne karar verilmesini ve davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının ...Bankası T. A. O. Reşatbey/Adana Şubesi’ne ait ...seri numaralı, 20.08.2026 keşide tarihli ve 210.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalılara karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
5235 sayılı ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN’nun 5/5. maddesinde “Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.” hükmü yer almaktadır. Görüldüğü üzere, esasen bir iş dağılımı olan bu husus, kanunun “Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.” lafzı ile neredeyse bir görev ilişkisi gibi düzenlenmiştir.
Bunun içindir ki, eldeki davaların istinaf incelemesine bakan İstanbul BAM 13. HD’nin 28.12.2023 tarih, 2023/1132 E ve 2023/2120 K sayılı emsal kararında;
“…Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35 inci maddesine dayalı olarak verdiği, 2023/4482 esas, 2023/5883 karar sayılı, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine yönelik 16/10/2023 tarihli ilamı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu 1 inci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararının, mahkemelerin görevine ilişkin değil daireler arasındaki iş dağılımının belirlenmesine ilişkin olduğu, diğer ifade ile kararda belirtilen finans davalarına bakacak asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olduğu, bu sebeple, açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarına ilişkin ise adliye tevzi bürosunun, dosyayı anılan karar doğrultusunda ilgili mahkemeye tevzi etmesinin gerektiği, tevzinin yanlış yapılması durumunda dosya kendisine tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin, bu durumu tespit ederek dosyanın doğru daireye tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine/gönderilmesine karar vereceği, dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin vereceği kararın, teknik anlamda bir görevsizlik kararı olmadığı, gönderme kararı niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; Hakimler ve Savcılar 1 inci Dairesinin 1232 sayılı kararında belirtilen asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp iş dağılımına ilişkin bulunduğundan, ilk derece mahkemesi tarafından davanın yanlış tevzii edildiğinin tespiti ile, dosyanın iş dağılımına göre finans davalarına bakmakla görevli İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne tevzii edilmek üzere tevzii bürosuna iadesine/gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmesi gerekirken, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/1 fıkraları uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.” denilmiştir. Görüldüğü üzere, anılan emsal kararda mahkemenin yaptığı yargılama sonunda verdiği karar irdelenmiş ve gönderme kararı verilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır. Bu emsal karar göz önüne alındığında, yargılamada daha en başta dosyanın iş dağılımı bakımından görevli mahkemeye gönderilmesi, HMK 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi bakımından ehemmiyet arz etmektedir.
Esasen mahkememizce, talep hakkında 08/07/2026 tarih, 2026/567 Esas ve 2026/488 Karar sayılı kararı ile bu bağlamda gönderme kararı verilmiş ise de, dosya kendisine tevzi olan İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi14/07/2026 tarih, ...Esas ve ...Karar sayılı kararı ile dosyayı karşı gönderme kararı ile mahkememize geri göndermiştir.
Belirtmek gerekir ki, iki mahkeme arasında yargı çevresi, görev ve kesin yetki halinde davaya bakmakta karşılıklı uyuşmazlık çıkması halinde merci tayini hususu HMK 21, 22 ve 23. maddelerinde düzenlenmiş olmasına karşın, iş dağılımı halinde çıkabilecek menfi uyuşmazlıklara dair sarih bir düzenleme yapılmamıştır. Bu noktada bir mevzuat boşluğu olduğunu söylemek mümkündür. O halde, görev ve yetkiye dair merci tayini hükümlerinin, iş dağılımı hususunda da kıyasen uygulanması gerektiği kanatiyle HMK 22. maddesine göre davaya bakacak ilk derece mahkemesini tayin edecek merci İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’dir. Yapılan bu izahatlardan da anlaşılacağı üzere, mahkememizce gönderme kararı verildikten sonra, dosya kendisine tevzi olan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi, kendisi de bu davaya bakmakla görevli görmüyorsa bu durumda HMK 22. maddesine göre merci tayini için dosyayı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne göndermesi gerekirdi. Zira dosyaya resen emsal olarak alınan İstanbul BAM 43. HD’nin 16.02.2023 tarih, 2023/220 E ve 2023/153 K sayılı kararı da bu yöndedir. Bu sebeple, anılan gerekçe ile bu aşamada merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememiz dosyasının merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
2-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
3-Dosya esasının bu şekilde kapatılmasına
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 22/07/2026
Katip
e-imzalı\*
Hakim
e-imzalı\*
İSTANBUL
20\. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1384 Esas
KARAR NO : 2026/499
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 06/07/2026
KARAR TARİHİ : 22/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ambalaj ve kağıt sektöründe faaliyet gösterdiğini, dava dışı keşideci ...ile olan ticari ilişkisi kapsamında keşideci tarafından düzenlenen... Bankası T. A. O. Reşatbey/Adana Şubesi’ne ait ...seri numaralı, 20.08.2026 keşide tarihli ve 210.000,00 TL bedelli çekin kargo sürecinde çalındığını, söz konusu çekin çalınması üzerine ... Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde ...soruşturma sayılı dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... Esas sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını ve mahkemece çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, banka kayıtlarından çekin davalı ...Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiğinin öğrenildiğini, uyuşmazlığa ilişkin arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, çekin arka yüzünde yer alan müvekkil şirkete ait kaşe ve imzaların tamamen sahte olduğunu, müvekkilin davalılar ... Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, çek üzerindeki ciro silsilesinin sahtecilik nedeniyle bozuk olduğunu, imzada sahteciliğin mutlak bir defi olduğunu ve hamilin iyiniyetli olup olmamasının sonucu değiştirmediğini, müvekkilin rızası dışında elden çıkan ve sahte imzalarla tedavüle sokulan çekten dolayı herhangi bir borç altına girmesinin hukuken mümkün olmadığını, davalı faktoring şirketinin tehditkar tutumu ve haciz baskısı nedeniyle telafisi imkansız zararların doğma ihtimalinin bulunduğunu belirterek öncelikle dava konusu çekin icra takibine konu edilmesinin ihtiyati tedbiren durdurulmasını, müvekkilin davalılara borçlu olmadığının tespitini, çek üzerindeki sahte ciroların iptali ile çekin müvekkil açısından hükümsüzlüğüne karar verilmesini ve davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının ...Bankası T. A. O. Reşatbey/Adana Şubesi’ne ait ...seri numaralı, 20.08.2026 keşide tarihli ve 210.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalılara karşı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
5235 sayılı ADLÎ YARGI İLK DERECE MAHKEMELERİ İLE BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE YETKİLERİ HAKKINDA KANUN’nun 5/5. maddesinde “Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.” hükmü yer almaktadır. Görüldüğü üzere, esasen bir iş dağılımı olan bu husus, kanunun “Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.” lafzı ile neredeyse bir görev ilişkisi gibi düzenlenmiştir.
Bunun içindir ki, eldeki davaların istinaf incelemesine bakan İstanbul BAM 13. HD’nin 28.12.2023 tarih, 2023/1132 E ve 2023/2120 K sayılı emsal kararında;
“…Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35 inci maddesine dayalı olarak verdiği, 2023/4482 esas, 2023/5883 karar sayılı, Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine yönelik 16/10/2023 tarihli ilamı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu 1 inci Dairesi'nin 25/11/2021 tarihli ve 1232 sayılı kararının, mahkemelerin görevine ilişkin değil daireler arasındaki iş dağılımının belirlenmesine ilişkin olduğu, diğer ifade ile kararda belirtilen finans davalarına bakacak asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olduğu, bu sebeple, açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarına ilişkin ise adliye tevzi bürosunun, dosyayı anılan karar doğrultusunda ilgili mahkemeye tevzi etmesinin gerektiği, tevzinin yanlış yapılması durumunda dosya kendisine tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin, bu durumu tespit ederek dosyanın doğru daireye tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine/gönderilmesine karar vereceği, dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin vereceği kararın, teknik anlamda bir görevsizlik kararı olmadığı, gönderme kararı niteliğinde olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde somut olaya dönüldüğünde; Hakimler ve Savcılar 1 inci Dairesinin 1232 sayılı kararında belirtilen asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp iş dağılımına ilişkin bulunduğundan, ilk derece mahkemesi tarafından davanın yanlış tevzii edildiğinin tespiti ile, dosyanın iş dağılımına göre finans davalarına bakmakla görevli İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne tevzii edilmek üzere tevzii bürosuna iadesine/gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmesi gerekirken, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/1 fıkraları uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.” denilmiştir. Görüldüğü üzere, anılan emsal kararda mahkemenin yaptığı yargılama sonunda verdiği karar irdelenmiş ve gönderme kararı verilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır. Bu emsal karar göz önüne alındığında, yargılamada daha en başta dosyanın iş dağılımı bakımından görevli mahkemeye gönderilmesi, HMK 30. maddesinde düzenlenen usul ekonomisi bakımından ehemmiyet arz etmektedir.
Esasen mahkememizce, talep hakkında 08/07/2026 tarih, 2026/567 Esas ve 2026/488 Karar sayılı kararı ile bu bağlamda gönderme kararı verilmiş ise de, dosya kendisine tevzi olan İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi14/07/2026 tarih, ...Esas ve ...Karar sayılı kararı ile dosyayı karşı gönderme kararı ile mahkememize geri göndermiştir.
Belirtmek gerekir ki, iki mahkeme arasında yargı çevresi, görev ve kesin yetki halinde davaya bakmakta karşılıklı uyuşmazlık çıkması halinde merci tayini hususu HMK 21, 22 ve 23. maddelerinde düzenlenmiş olmasına karşın, iş dağılımı halinde çıkabilecek menfi uyuşmazlıklara dair sarih bir düzenleme yapılmamıştır. Bu noktada bir mevzuat boşluğu olduğunu söylemek mümkündür. O halde, görev ve yetkiye dair merci tayini hükümlerinin, iş dağılımı hususunda da kıyasen uygulanması gerektiği kanatiyle HMK 22. maddesine göre davaya bakacak ilk derece mahkemesini tayin edecek merci İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’dir. Yapılan bu izahatlardan da anlaşılacağı üzere, mahkememizce gönderme kararı verildikten sonra, dosya kendisine tevzi olan İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi, kendisi de bu davaya bakmakla görevli görmüyorsa bu durumda HMK 22. maddesine göre merci tayini için dosyayı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne göndermesi gerekirdi. Zira dosyaya resen emsal olarak alınan İstanbul BAM 43. HD’nin 16.02.2023 tarih, 2023/220 E ve 2023/153 K sayılı kararı da bu yöndedir. Bu sebeple, anılan gerekçe ile bu aşamada merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememiz dosyasının merci tayini için İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine,
2-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
3-Dosya esasının bu şekilde kapatılmasına
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 22/07/2026
Katip
e-imzalı\*
Hakim
e-imzalı\*