İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi
23.03.2026
Esas No: 2025/597 Karar No: 2026/179
Anahtar kelimeler: uyuşturucu
T.C.
İSTANBUL
20\. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/597 Esas
KARAR NO :2026/179
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:21/08/2025
KARAR TARİHİ:24/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... no.lu poliçesi ile ... ... Anonim Şirketi' ne ait ...plakalı otomobil sigortalandığını, 20.05.2024 tarihinde sürücüsü ... olan ...plakalı müvekkili şirketçe sigortalı araç, İstanbul ... ... Sokaktan ... Caddesi istikametinde iken ... ... durağında duraklama halinde iken o esnada duraklama halinde bulunan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tutanakta araç sürücüsü ...'ın alkollü olduğu tutanaktan okunabildiği kadarıyla 2,00 promil ile yasal sınırın çok üzerinde alkollü olarak direksiyon başına geçtiği anlaşıldığını, kaza sonrasında ... plakalı araçta meydana gelen hasar için müvekkili şirkete tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda, mağdur araç için ... nolu hasar dosyasından 27.06.2024 tarihinde toplam 166.652,00 TL ödeme yapıldığını, kazada sigortalı aracın yasal sınırın üzerinde alkol alarak kaza yapan sürücünün %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği açık olup, Genel Şartlar B.4. Gereği mağdur araç malikine yapılan ödemenin davalı sigortalıdan rücu hakkı olması nedeniyle 166.652,00 TL hasar tazminat bedelinin ödeme tarihi olan 27.06.2024 tarihinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı ....İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini beyanla .... İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı davasını sigorta poliçesine dayanarak 3. kişiye ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili talebiyle ikame ettiğini, burada davacı ile müvekkili şirket arasındaki ilişki tüketici işleminden kaynaklanmakta olup davanın tüketici mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, uzun dönem ... işi ile iştigal etmekte olup müşterilerine uzun dönem araç tahsis ettiğini, dava konusu ...plakalı araç ise 27.02.2024 tarihinde imzalanan Operasyonel Araç Kiralama Ve Hizmet Sözleşmesi neticesinde ... ... Ltd. Şti.'ne tahsis edildiğini, müvekkili şirketin, söz konusu aracın kayden maliki olup sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü ifa etmek amacıyla kazaya karışan aracı kiracının fiili hâkimiyetine teslim ettiğini, dolayısıyla müvekkili şirket işleten sıfatına haiz olmadığını, müvekkili şirket ile kazaya karışan aracın sürücüsü arasında hizmet akdi ya da herhangi bir ast-üst ilişkisi de bulunmadığını, bu nedenle, meydana gelen trafik kazası ile herhangi bir ilgisi bulunmadığı gibi kazanın meydana gelmesi yönünden aracı kiralayan şirketin çalışanı olmadığından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartları B.4 Maddesinde sigortalıya rücu sebepleri sayılmış olup tazminatı gerektiren olayın, trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilebileceğini hüküm altına alındığını, somut olayda araç sürücüsünün ağır kusuru olmadığından rücu şartları oluşmadığını, alkollü araç kullanımı tek başına ağır kusur sayılmadığından rücu şartları oluşmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ....İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... no'lu poliçe,... numaralı hasar dosyası, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, ...ve ... plakalı araçlara ait tescil kayıtları, araç kiralama ve filo yönetimi hizmet sözleşmesi, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat isteminden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigortalıya ait ...plakalı aracın davacı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalandığını, 20/05/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu ve kazayı alkol etkisinde gerçekleştirdiğini, Karayolları Trafik Kanunu 95/2. maddesinin açıkça sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu imkanının olduğunu ortaya koyduğunu, kazaya karışan araç için 27.06.2024 tarihinde toplam 166.652,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davalının işleten sıfatına haiz olmaması nedeniyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün münhasıran alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 24/06/2025 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin husumet itirazının; davacı sigorta şirketinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4-A maddesi uyarında sigortalısından rücuen tahsili istemine yönelik açıldığı sigorta sözleşmesinde aracın sigortalısının davalı ... ... Anonim Şirketi olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilinin görev itirazının davanın ZMM sigorta poliçesine dayalı olarak açıldığı ve aracın ticari araç olduğu anlaşılmakla ve Mahkememiz görevli olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
.... İcra Müdürlüğünün 2025/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 166.652,00 TL asıl alacak ve 56.426,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 223.078,55 TL borcun ödenmesi amacıyla 24/02/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 12/03/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 07/03/2025 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları toplanan deliler, hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, savcılık dosyası ve öninceleme toplanan hususlar birlikte değerlendirilerek davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle ödenen tazminatın Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesi gereğince davalı sigortalıdan rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması için dosyanın celse arasında re'sen seçilecek makina mühendisi, nörolog ve trafik uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, makina mühendisi bilirkişi ..., trafik uzmanı bilirkişi ... ve nörolog bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu kazanın meydana gelmesinde; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusur ve etkisinin olmadığı, dosya muhteviyatı, hasar fotoğrafları, kazanın oluş şekli ve maddi hasarlı trafik kazası tutanağı incelendiğinde, hasar ekspertiz raporunda tespit edilen, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 166.652,00 TL+ KDV = 199.982,40 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu, davacının, kaza tarihi itibarıyla davalının araç sürücüsünün kazadaki tam kusurundan dolayı ödemiş olduğu 166.652,00 TL hasar tazminatını talep edebilmesinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, ... 2.24 promil alkol ile yasal sınırı 5 kat aşmış, güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiştir. Kazada tam ve asli kusurlu olduğu, kazanın oluşumuna etki edecek ,yol,hava durumu v.s gibi başkaca bir sebep de olmadığından , kazanın münhasıran alkol etkisinde olduğu kanaati hasıl olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
ZMMS'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nın 1301/2. maddesi, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay HGK'nun 11.05.2011 tarih, 2011/17-182 Esas ve 2011/294 Karar sayılı kararında da "... taraflar arasındaki Poliçenin Genel Şartlarına göre sigortacının rücu hakkının doğumu için kazanın salt (münhasıran) alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerekmektedir; tek başına sürücünün alkollü olması sigortacıya rücu hakkı vermez. Aracı sürenin, alkolün tesiri altında olup, güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş olması halinde, meydana gelen kazanın sürücünün alkollü oluşunun bir sonucu olması gerekir.
Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B.4. Maddesinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, belirtilen maddenin d bendinde tazminatı gerektiren olayın, kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu düzenlenmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 166.652,00 TL+ KDV = 199.982,40 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu ve sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün 2.24 promil alkol ile yasal sınırı beş kat aştığı ve güvenli sürüş yeteneğini kaybederek kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu ve kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleştiği tespit edilmiş olup düzenlenen raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Dosya kapsamındaki tüm delillerden, 34 KEB 922 plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu trafik kazasının münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği ve ZMMS poliçesi kapsamında ödeme yapan davacı sigorta şirketinin sigorta genel şartları ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2.maddesi uyarınca ödediği tazminatı sigortalısından rücu etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla, ödenmesi gereken zarar miktarının 166.652,00 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı tarafından ödeme tarihinden takip tarihine kadar sigortalı araç ticari araç olduğundan avans faizi oranında işlemiş faiz alacağının bulunduğu Mahkememizce kabul edilmiş olup, 27/06/2024-28/12/2024 tarihleri arasında avans faizi oranının 51,75 olduğu (166.652,00 TLx184x51,75/36500) ve işlemiş faiz miktarının 43.475,63 TL olduğu, 28/12/2024-24/02/2025 tarihleri arasında avans faizi oranının 44,25 olduğu (166.652,00 TLx58x44,25/36500) ve işlemiş faiz miktarının 11.718,15 TL olduğu, davacının talep edebileceği toplam işlemiş faiz alacağının (43.475,63+11.718,15) 55.193,78 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 166.652,00 TL asıl alacak ve 55.193,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 221.845,78 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faiz ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek zarar miktarının tespiti ile davacının davalı tarafa rücusu için gerekli şartların oluşup oluşmadığının saptanması, yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 166.652,00 TL asıl alacak ve 55.193,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 221.845,78 TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faiz ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 15.154,29-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 2.694,24-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 12.460,05-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.700,00-TL'nin kabul red oranına göre 4.674,15-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 25,85-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.232,77-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 2.694,24-TL peşin harç olmak üzere toplam 3.309,64-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 21.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 363,50-TL posta giderinden ibaret toplam 21363,50-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 21.246,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/03/2026
Katip ...
e-imzalı\*
Hakim ...
e-imzalı\*
İSTANBUL
20\. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2025/597 Esas
KARAR NO :2026/179
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:21/08/2025
KARAR TARİHİ:24/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... no.lu poliçesi ile ... ... Anonim Şirketi' ne ait ...plakalı otomobil sigortalandığını, 20.05.2024 tarihinde sürücüsü ... olan ...plakalı müvekkili şirketçe sigortalı araç, İstanbul ... ... Sokaktan ... Caddesi istikametinde iken ... ... durağında duraklama halinde iken o esnada duraklama halinde bulunan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tutanakta araç sürücüsü ...'ın alkollü olduğu tutanaktan okunabildiği kadarıyla 2,00 promil ile yasal sınırın çok üzerinde alkollü olarak direksiyon başına geçtiği anlaşıldığını, kaza sonrasında ... plakalı araçta meydana gelen hasar için müvekkili şirkete tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda, mağdur araç için ... nolu hasar dosyasından 27.06.2024 tarihinde toplam 166.652,00 TL ödeme yapıldığını, kazada sigortalı aracın yasal sınırın üzerinde alkol alarak kaza yapan sürücünün %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği açık olup, Genel Şartlar B.4. Gereği mağdur araç malikine yapılan ödemenin davalı sigortalıdan rücu hakkı olması nedeniyle 166.652,00 TL hasar tazminat bedelinin ödeme tarihi olan 27.06.2024 tarihinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı ....İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini beyanla .... İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı davasını sigorta poliçesine dayanarak 3. kişiye ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili talebiyle ikame ettiğini, burada davacı ile müvekkili şirket arasındaki ilişki tüketici işleminden kaynaklanmakta olup davanın tüketici mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, uzun dönem ... işi ile iştigal etmekte olup müşterilerine uzun dönem araç tahsis ettiğini, dava konusu ...plakalı araç ise 27.02.2024 tarihinde imzalanan Operasyonel Araç Kiralama Ve Hizmet Sözleşmesi neticesinde ... ... Ltd. Şti.'ne tahsis edildiğini, müvekkili şirketin, söz konusu aracın kayden maliki olup sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü ifa etmek amacıyla kazaya karışan aracı kiracının fiili hâkimiyetine teslim ettiğini, dolayısıyla müvekkili şirket işleten sıfatına haiz olmadığını, müvekkili şirket ile kazaya karışan aracın sürücüsü arasında hizmet akdi ya da herhangi bir ast-üst ilişkisi de bulunmadığını, bu nedenle, meydana gelen trafik kazası ile herhangi bir ilgisi bulunmadığı gibi kazanın meydana gelmesi yönünden aracı kiralayan şirketin çalışanı olmadığından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartları B.4 Maddesinde sigortalıya rücu sebepleri sayılmış olup tazminatı gerektiren olayın, trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmesi halinde rücu edilebileceğini hüküm altına alındığını, somut olayda araç sürücüsünün ağır kusuru olmadığından rücu şartları oluşmadığını, alkollü araç kullanımı tek başına ağır kusur sayılmadığından rücu şartları oluşmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: ....İcra Müdürlüğü 2025/... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... no'lu poliçe,... numaralı hasar dosyası, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, ...ve ... plakalı araçlara ait tescil kayıtları, araç kiralama ve filo yönetimi hizmet sözleşmesi, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminat isteminden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigortalıya ait ...plakalı aracın davacı tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalandığını, 20/05/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu ve kazayı alkol etkisinde gerçekleştirdiğini, Karayolları Trafik Kanunu 95/2. maddesinin açıkça sigorta şirketinin sigorta ettirene rücu imkanının olduğunu ortaya koyduğunu, kazaya karışan araç için 27.06.2024 tarihinde toplam 166.652,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin davalı sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davalının işleten sıfatına haiz olmaması nedeniyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün münhasıran alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 24/06/2025 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin husumet itirazının; davacı sigorta şirketinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4-A maddesi uyarında sigortalısından rücuen tahsili istemine yönelik açıldığı sigorta sözleşmesinde aracın sigortalısının davalı ... ... Anonim Şirketi olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilinin görev itirazının davanın ZMM sigorta poliçesine dayalı olarak açıldığı ve aracın ticari araç olduğu anlaşılmakla ve Mahkememiz görevli olduğundan reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
.... İcra Müdürlüğünün 2025/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 166.652,00 TL asıl alacak ve 56.426,55 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 223.078,55 TL borcun ödenmesi amacıyla 24/02/2025 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 12/03/2025 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 07/03/2025 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları toplanan deliler, hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, savcılık dosyası ve öninceleme toplanan hususlar birlikte değerlendirilerek davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle ödenen tazminatın Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesi gereğince davalı sigortalıdan rücu koşullarının oluşup oluşmadığı, olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması için dosyanın celse arasında re'sen seçilecek makina mühendisi, nörolog ve trafik uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, makina mühendisi bilirkişi ..., trafik uzmanı bilirkişi ... ve nörolog bilirkişi ... tarafından düzenlenen 08/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu kazanın meydana gelmesinde; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında asli derecede etkili olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kusur ve etkisinin olmadığı, dosya muhteviyatı, hasar fotoğrafları, kazanın oluş şekli ve maddi hasarlı trafik kazası tutanağı incelendiğinde, hasar ekspertiz raporunda tespit edilen, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 166.652,00 TL+ KDV = 199.982,40 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu, davacının, kaza tarihi itibarıyla davalının araç sürücüsünün kazadaki tam kusurundan dolayı ödemiş olduğu 166.652,00 TL hasar tazminatını talep edebilmesinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, ... 2.24 promil alkol ile yasal sınırı 5 kat aşmış, güvenli sürüş yeteneğini kaybetmiştir. Kazada tam ve asli kusurlu olduğu, kazanın oluşumuna etki edecek ,yol,hava durumu v.s gibi başkaca bir sebep de olmadığından , kazanın münhasıran alkol etkisinde olduğu kanaati hasıl olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
ZMMS'de sigortacının rücu hakkı, TTK’nın 1301/2. maddesi, 2918 sayılı KTK'nın 95/2. maddesi ile ZMSS poliçesi genel şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. Davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinde, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak verildiği kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, 6762 sayılı TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
Yargıtay HGK'nun 11.05.2011 tarih, 2011/17-182 Esas ve 2011/294 Karar sayılı kararında da "... taraflar arasındaki Poliçenin Genel Şartlarına göre sigortacının rücu hakkının doğumu için kazanın salt (münhasıran) alkolün etkisiyle meydana gelmiş olması gerekmektedir; tek başına sürücünün alkollü olması sigortacıya rücu hakkı vermez. Aracı sürenin, alkolün tesiri altında olup, güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş olması halinde, meydana gelen kazanın sürücünün alkollü oluşunun bir sonucu olması gerekir.
Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B.4. Maddesinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebileceği haller düzenlenmiş olup, belirtilen maddenin d bendinde tazminatı gerektiren olayın, kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa, sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu düzenlenmiştir. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda tespit edilen 166.652,00 TL+ KDV = 199.982,40 TL (KDV) hasar miktarının uygun olduğu ve sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün 2.24 promil alkol ile yasal sınırı beş kat aştığı ve güvenli sürüş yeteneğini kaybederek kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu ve kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleştiği tespit edilmiş olup düzenlenen raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Dosya kapsamındaki tüm delillerden, 34 KEB 922 plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu trafik kazasının münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği ve ZMMS poliçesi kapsamında ödeme yapan davacı sigorta şirketinin sigorta genel şartları ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2.maddesi uyarınca ödediği tazminatı sigortalısından rücu etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla, ödenmesi gereken zarar miktarının 166.652,00 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı tarafından ödeme tarihinden takip tarihine kadar sigortalı araç ticari araç olduğundan avans faizi oranında işlemiş faiz alacağının bulunduğu Mahkememizce kabul edilmiş olup, 27/06/2024-28/12/2024 tarihleri arasında avans faizi oranının 51,75 olduğu (166.652,00 TLx184x51,75/36500) ve işlemiş faiz miktarının 43.475,63 TL olduğu, 28/12/2024-24/02/2025 tarihleri arasında avans faizi oranının 44,25 olduğu (166.652,00 TLx58x44,25/36500) ve işlemiş faiz miktarının 11.718,15 TL olduğu, davacının talep edebileceği toplam işlemiş faiz alacağının (43.475,63+11.718,15) 55.193,78 TL olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 166.652,00 TL asıl alacak ve 55.193,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 221.845,78 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faiz ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek zarar miktarının tespiti ile davacının davalı tarafa rücusu için gerekli şartların oluşup oluşmadığının saptanması, yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 166.652,00 TL asıl alacak ve 55.193,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 221.845,78 TL alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faiz ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b) Takip konusu haksız fiile dayalı olduğu yargılama ile belirlendiği ve likit bir alacak olmadığı anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 15.154,29-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 2.694,24-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 12.460,05-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.700,00-TL'nin kabul red oranına göre 4.674,15-TL'sinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 25,85-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.232,77-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 2.694,24-TL peşin harç olmak üzere toplam 3.309,64-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 21.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 363,50-TL posta giderinden ibaret toplam 21363,50-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 21.246,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 24/03/2026
Katip ...
e-imzalı\*
Hakim ...
e-imzalı\*