İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi · Esas 2026/579 · Karar 2026/856

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16\. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2026/579 Esas
KARAR NO:2026/856
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:28/11/2025
NUMARASI:2025/3864 ESAS, 2025/3856 KARAR
DAVANIN KONUSU:İhtiyati Haciz (Finans)
DAVA TARİHİ:26/11/2025
KARAR TARİHİ:03/06/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İHTİYATİ HACİZ TALEBİ:İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; ...bank ... Şubesi, Keşide yeri Ankara olan, ... çek numaralı, 20.11.2025 keşide tarihli, 69.300,00 TL miktarlı çeke ve faktoring sözleşmesine dayanarak 69.300,00-TL alacağın temini için İİK 257 vd. Maddeleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.
İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜNE DAİR KARAR:İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/3864 D.İş 2025/3856 Karar 28.11.2025 Tarihli kararı: "...Talep ve ekleri incelendiğinde talep dayanağı çekin ve faktoring sözleşmesinin TTK nda gösterilen unsurları taşıdığı, usulüne uygun olarak düzenlendiği ve vadesinde ödenmediği anlaşılmakla yerinde görülen talebin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülerek;
HÜKÜM:1-İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 69.300,00-TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ,İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde İhtiyaten Haczine, 2-%20 teminat ( 13.860,00-TL) alınmasına,..." karar verilmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZ:Karşı taraf ... şirketi vekili itiraz dilekçesinde özetle; Hakkında ihtiyati haciz talep edilen müvekkili şirketin adresinin Ankara olduğunu, 6100 s. HMK m. 6'ya göre; genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, Davacının HMK'nın yetki kuralına aykırı davrandığını, ibraz tarihinde müvekkili firmanın hesabında çek bedelini ödemeye yetecek miktarda para bulunduğunu, çekin rıza dışı elden çıktığı iddiası ile ....Şti. Tarafından açılan "kıymetli evrak iptali (çek iptali)" davasında Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/912 E. Sayılı dosyasının 02.10.2025 tarihli tensip zaptının 2 no'lu ara kararı ile çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı gereği çek ... A.Ş.'ye ödenmediğini, Çek bedelinin ödenmeme sebebinin , çek arkasında ciro silsilesinde yer alan cirantalardan, ... Şti firmasının Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2025/912 E. numarası ile çekin kaybolduğu iddiasıyla açmış olduğu çek iptali davası nedeniyle konulan tedbir kararı olduğunu,Çek sahibi müvekkili firmanın çekin ödenmemesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, ihtiyati haciz kararı talep eden factoring firmasının durumu bilmesine rağmen müvekkili şirket hakkında ihtiyati haciz talebinde bulunarak dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı davrandığını, Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 5'inci maddesinin (c) bendine göre; factoring şirketleri;"Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi" gerekliliğini düzenlendiğini, fakat işbu davada tedbir talep eden factoring firması bu sorumluluğunu yerine getirmeyerek müvekkili zor durumda bıraktığını, haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkilinin banka hesaplarına bloke konulduğunu, müvekkilin ticari faaliyetine devam etmesi imkansız hale geldiğini beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARINA İTİRAZIN DEĞERLENSİRİLMESİNE DAİR İLK DERECE MAHKEME KARARI:İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/3864 D.İş 2025/3856 Karar 09.01.2026 Tarihli Ek Kararı:"... .... A.Ş. vekilinin itirazı yönünden; Talep İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin kaldırılması istemine ilişkindir. TBK 89/1 maddesi; "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır;
1.Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde,
2.Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde,
3.Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir." hükmünü içermektedir.Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. Yetki sözleşmesinin sözleşmenin tarafı olmayan itiraz edenler için sonuç doğurmayacağı sabittir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile mahkememizin 28/11/2025 tarihli 2025/3864 d.iş 2025/3856 karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir...Diğer itirazları yönünden ise 2004 Sayılı İKK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre. "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Bu hükümde de belirtildiği üzere İhtiyati haciz kararı vermek için yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde deliller incelenerek karar verilir, tek başına alacağın sübuta ermesinin yargılamayı gerektiriyor olması red sebebi olarak gösterilemez.Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde, Bölge Adliye Mahkemesi'nin yerleşik kararlarında da benimsendiği üzere ihtiyati hacze konu alacağın kesin olarak ispatı gerekmeyip, yaklaşık ispatın yeterli olduğu, dosya mevcuduna göre talep dilekçesi ekinde sunulan çekin alacağın varlığı hususunda kanaat uyandırıcı ve yaklaşık ispata yarar nitelikte olduğu, çekin şekli unsurlarının tam olduğu, ihtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebileceği, bunun dışında itiraz dilekçesinde ileri sürülen talep konusu çek hakkında ödeme yasağı olması ve çekin çalındığı, ihtiyati haciz talep edildiği gibi menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususların, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemeyeceği gözetildiğinde itiraz edenin itirazının reddine dair aşağıdaki şekilde ek karar verilmiştir.
HÜKÜM:1-Borçlu .... A.Ş’nin yetki itirazının kabulü ile mahkememizin 28/11/2025 tarihli 2025/3864 d.iş 2025/3856 karar sayılı ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına,2-Borçlu ... Şti’nin itirazının Reddine,..." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; İhtiyati hacze itiraz dilekçeleri hak düşürücü süre içerisinde sunulmadığından dikkate alınmaması gerektiğini, Mahkemenin yetki yönünden yaptığı değerlendirmenin Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarih, 2025/5752 Esas ve 2025/6984 Karar sayılı ilamına aykırı olduğunu, Müvekkili ... A.Ş.'nin ticari tüm işlemlerinde gerek Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğe gerekse sair tüm mevzuata uygun hareket ettiğini, Faktoring Sözleşmesinde İstanbul mahkemelerini ve icra müdürlükleri yetkili kılındığını beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise; 09.01.2026 tarihli ek kararın ihtiyati haciz kararına itiraz eden .... A.Ş. yönünden kaldırılması istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosyanın incelenmesinden; Yukarıda numarası yazılı değişik iş dosyasından, çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince 28.11.2025 tarihli karar ile talebin kabulüne karar verildiği, .... A.Ş. Vekilince "mahkemenin yetkisine ve borca" yönelik itiraz beyanlarını ileri sürdüğü, ilk derece mahkemesinin 09.01.2026 tarihli ek kararı ile .... A.Ş.’nin yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının anılan borçlu yönünden kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.İİK’nın 265/1. Maddesinde, ihtiyati haciz kararlarına karşı itiraz sebepleri sınırlı sayım yoluyla; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı olarak düzenlenmiştir.Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; Talep kambiyo senedine ve faktoring sözleşmesine dayalı ileri sürülmüş olup, faktoring sözleşmesine .... A.Ş. 'nin borçlu ya da kefil sıfatıyla taraf olmadığından sözleşmesel ilişkiye dayalı olarak "yetki" değerlendirmesi yapılamayacağı, talep dayanağı çek yönünden yapılan incelemede ise; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 2025/5752 Esas, 2025/6984 Karar sayılı 24/11/2025 Tarihli ilamında; "... çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1. hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceğinin kabulü gerektiği..." şeklinde karar verildiği nazara alındığında ihtiyati haciz talep eden alacaklının yerleşim yeri İstanbul Adliyesi yargı çevresinde olduğu anlaşıldığından mahkemenin yetkisi yönünden yapılan itirazın yerinde olmadığı, borca yönelik ileri sürülen itiraz sebeplerinin ise İİK’nın 265/1. Maddesinde tahdidi şekilde sayılan sebepler arasında yer almadığı, dosya kapsamında yaklaşık ispat değerlendirmesini itirazda bulunan lehine değiştiren delil bulunmadığı, somut olayda çek keşidecisi .... A.Ş. Yönünden İİK’nın 257. maddesindeki ihtiyati haciz koşullarının mevcut olduğu, ilk derece mahkemesince anılan gerekçe ile itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ile aksi yönde verilen ek kararın yerinde olmadığı anlaşıldığından, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin 09.01.2026 Tarihli Ek Kararının karşı taraf .... A.Ş. yönünden kaldırılmasına, eksiklik yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce yeniden hüküm kurularak karşı taraf .... A.Ş. vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddeleri gereğince İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/3864 D.İş 2025/3856 Karar 09.01.2026 Tarihli Ek Kararının karşı taraf .... A.Ş. yönünden KALDIRILMASINA,
\-Karşı taraf .... A.Ş. vekilinin, ihtiyati haciz kararına karşı itirazının REDDİNE,
3-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,
4-İlk derece yargılaması yönünden;İhtiyati haciz talep eden vekili için takdir edilen 12.500,00 TL vekalet ücretinin itiraz eden .... A.Ş.'den alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
5-İstinaf yargılaması yönünden;
a)İstinaf peşin harcının talebi halinde ihtiyati haciz talep edene iadesine,
b)İstinaf aşamasında ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan yargılama gideri olan 2.002,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 350,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 2.352,00 TL'nin karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. 03/06/2026