Anahtar kelimeler: gizli soruşturmacı
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16\. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:22/06/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:27/10/2022
DAVANIN KONUSU:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİH:22/06/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili ile davalı arasında 11.02.021 tarihinde ... Projesi Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden davalı tarafın 5000 adet aşılı ve sarı sertifikalı badem fidanını ... bölgesine dikmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin fidan çeşit özellikleri bölümünün 2.4 maddesinde 4600 adet Bertina ve 400 Ferragnes olmak üzere toplam 5000 adet sertifikalı badem fidanı olarak ifade edildiğini, daha sonra arazide yapılan incelemede ve davalı şirketin danışmanlarıyla yapılan görüşmeler neticesinde bölgenin iklim koşulları da göz önüne alınarak arazi şartları uyarınca bölgeye 3526 adet sertifikalı Bertina türü badem fidanı dikileceği hususunda anlaşıldığını, buna ilişkin 19.03.2021 tarihinde 3526 adet fidanın muhtara teslim edildiğini, 20 Martta dikim işlemine başlandığını, 24 Mart tarihinde ise tüm dikim işlemlerinin tamamlandığını, sulama, gübreleme ve kültür işlemlerine başlandığını, müvekkili tarafından davalıya 3526 adet fidan ve fidanların dikim bedeli olarak 143.936,00 TL’nin ödendiğini, müvekkilinin kendi borcunu tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, davalı tarafın taahhüt ettiği sertifikaları mutlaka teslim edeceğini söylediğini, kendisine 23.08.2021 tarihinde tarafımızca Antalya 17.Noterliği’nden ihtar çekildiğini, mehil tanındığını, bu mehil süresi içerisinde dikimi yapılan fidanların sertifikalarını teslim etmediğini, davalının üstüne düşen yükümlülüğü getirmemek suretiyle borcunu tam ve gereği gibi ifa etmediğini, temerrüde düştüğünü, sertifikaların fidanların kimliği niteliğinde olduğunu, fidanların hedeflenen verimden daha düşük verime sahip başka bir tür olduğunun ortaya çıktığı takdirde müvekkilinin çok daha büyük zarara uğramasının söz konusu olduğunu, devlet desteğinden de yararlanma şartı badem fidanlarının sertifikalı olmasına bağlı olduğunu, davalı tarafça sözleşmede taahhüt edilen badem fidanı sertifikalarının taraflarına teslim edilmemesi sebebiyle müvekkilinin uğradığı 80.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tazminine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının müvekkil şirkete açmış olduğu sözleşmeden kaynaklı 80.000,00 TL maddi tazminat davasının gerçeği yansıtmadığını, ispata muhtaç olduğunu, müvekkil ile davacı arasında 11.02.2021 tarihinde 4600 adet Bertina, 400 adet
Ferages türü olmak üzere toplam 5000 adet aşılı sarı sertifikalı badem fidanının siparişine ilişkin sözleşme yapıldığını, sözleşme uyarında fidanların davacının gösterdiği yere dikildiğini, ticari satımdaki satışa konu malın alıcısına teslim edildiğini, 11.05.2021 tarihinde yine müvekkil ile davacı arasında teknik bakım sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin ek maddesine müvekkilinin danışmanlarının iklim değerlendirmeleri alınarak çeşit seçiminin 3526 adet Bertina olarak değiştirildiğini, ilk sözleşmenin Ferrages ve Ferraduel olarak hazırlandığından sarı sertifikalı ifadesinin sehven sözleşmede kaldığına ilişkin madde eklendiğini, 11.02.2021 tarihinde yapılan sözleşmenin sarı sertifika verilmesine ilişkin maddesinin tadil edildiğini, Bertina fidanına sarı sertifika verilmesinin objektif olarak mümkün olmadığını, müvekkili tarafından bu hususları bildiren ihtarnamenin Antalya 22.Noterliği’nin 05.10.2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya bildirildiğini, davacı tarafın dava değerini oluşturan zararına ilişkin hiçbir somut delilin dosyaya sunulamadığını, açılmış olan haksız davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "....Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar, kanun maddeleri ve emsal kararlar ışığında değerlendirildiğinde; taraflar arasında 11.05.2021 tarihinde akdedilen teknik bakım sözleşmesi uyarınca davalının 3526 adet Bertina fidanını davalıya teslim ederek dikimini yaptığı, ilk sözleşmedeki fidanların sarı sertifikalı olduğuna ilişkin ibarenin ikinci sözleşmede davacının da iradesiyle değiştirildiği, davacı şirketin tacir olup yaptığı iş gereği basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği, satılan ürünlerin niteliklerini bilmesi gerektiği, kaldı ki sertifikaya sahip olup olmama hususunun basit bir araştırmayla anlaşılabileceği, sözleşmede belirtilen bertina cinsi fidanın sertifikasız olması hususunun mahkememizin kanaatince açık ayıp niteliğinde olduğu ve 2- 8 gün içerisinde satıcıya ayıp ihbarının yapılması gerekmesine rağmen , alıcı davacının ilk sözleşmeden sonra böyle bir ihtarnemeyi davalıya göndermediği, ikinci sözleşmede de ilk sözleşmedeki fidanların sertifikalı olduğuna ilişkin ibarenin kaldırıldığı böylece davalının sertifikalı fidan verme yükümlüğünün ilk sözleşmeden itibaren kaldırıldığı, davalının davacıya ikinci sözleşmede belirtilen hususlar hakkında çektiği ihtarnameden sonra iş bu davayı açtığı, davalının temerrüdüne ve ayıplı ifası iddiasına ilişkin davacı tarafından süresinde ve usulünce ihtarname çekilmeden ve ikinci sözleşmede sertifika şartı değiştirilmesime rağmen sözleşmede belirtilen fidanlar dikildikten 7-8 ay sonra iş bu davanın açılmasının haksız olduğu olduğu kanaatine varılmakla ..." şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında akdedilen ilk sözleşmenin 11.02.2021 tarihli "... Proje Sözleşmesi" olduğunu, bu sözleşmeye göre borçlu ... A.Ş'nin 4600 adet Bertina 400 adet Ferragnes türü aşılı ve sarı sertifikalı toplam 5000 adet badem fidanını sertifikalarıyla birlikte teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin "Fidan Çeşit Özellikleri" bölümünün 2.2. maddesinde fidan seçiminin bertina badem çeşidi olduğunu ve sarı sertifikalı olduğunun ayrıca belirtildiğini, daha sonra bölgenin iklim koşulları da göz önüne alınarak arazi şartları uyarınca bölgeye en fazla 3526 adet sertifikalı Bertina türü badem fidanı dikilebileceği hususunda anlaşıldığını, buna ilişkin 19 Mart 2021 tarihinde 3526 adet fidan muhtara teslim edildiğini, 20 Martta dikim işlemine başlandığını, 24 Mart tarihinde ise tüm dikim işlemlerinin tamamlandığını, sulama, gübreleme ve kültür işlemlerine başlandığını, müvekkili tarafından davalı tarafa 3526 adet fidan ve fidanların dikim bedeli olarak 143.936,00 TL ödendiğini, müvekkilinin kendi borcunu tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, fidanların dikim işlemi bittikten 2 ay sonra davalı ile akdedilen 11.05.2021 tarihli diğer sözleşmenin "Teknik Bakım ve Danışmanlık Sözleşmesi" olup davalı tarafça sözleşmenin 10.kısmının ek maddeler bölümünün 3.paragrafında: " İlk görüşme sonrası, danışmanlarımızca arazi yerinde gezilerek dikim yapılacak arazinin 100 değil 83 da olduğu tespit edilmiş, ve danışmanlarımızca iklim değerleri alınarak çeşit seçiminin ana çeşit olarak 5000 adet Ferragnes ve Ferraduel yerine 3.526 adet Bertina olarak değiştirilmiştir. İlk sözleşme Ferragnes ve Ferraduel olarak hazırlandığı için sarı sertifika ifadesi sehven sözleşmede kalmıştır. " şeklinde madde eklendiğini, " Taraflar hem ilk sözleşmede hem de bu sözleşmede birbirlerini tam ve kesin olarak ibra ederler." cümlesinin ise davalı tarafça paraf atılarak üstünün çizildiğinin görüldüğünü, öncelikle, bahsi geçen 11.05.2021 tarihli sözleşmenin teknik bakım ve danışmanlığa ilişkin bir sözleşme olup davalının ilk sözleşmenin " Ferragnes ve Ferraduel " şeklinde hazırlandığı yönündeki beyanının da gerçek dışı olduğunu, ilk sözleşme incelendiği takdirde ortada Ferragnes ve Ferraduel olarak hazırlanan ve taraflarca imzalanan bir sözleşmenin mevcut olmadığını, 11.02.2021 tarihli sözleşme de açıkça fidan türü Sarı Sertifikalı bertina türü badem fidanı üzerinden hazırlanmış olup yalnızca dikim yapılan bölgenin tahmin edilenden daha kısıtlı alana sahip olması sebebiyle fidan sayısı 5000 değil 3.526 olarak değiştirildiğini ve müvekkili şirketçe de ödeme 3.526 adet sarı sertifikalı Bertina türü Badem Fidanı için yapıldığını, davalı tarafın TMK m.2'deki dürüstlük kuralına aykırı hareket ederek fidan sertifikalarını teslim etmemek için " Sarı sertifika ibaresinin sehven sözleşmede kaldığı" ibaresini sözleşmeye eklediğini ancak bu noktada da dürüstlük kuralına aykırı hareket ederek ilk sözleşmenin " Ferragnes ve Ferraduel" olarak hazırlandığı şeklinde tamamen gerçeğe aykırı bir madde eklediğini, gerek ilk sözleşmede gerek teknik bakım ve danışmanlık sözleşmesinde belirtilen tür Bertina türü olduğunu, tüm bilirkişi raporları müvekkili lehineyken mahkemece bilirkişi raporları incelenmediğini, diğer yandan davalı "Teknik Bakım ve Danışmanlık Sözleşmesi'nin" 10.2. Maddesinde ise fidanlar uyku dönemine girdiğinde 2021 Ağustos sonu itibariyle sertifikaların teslim edileceği yönünde taahhütte bulunduğunu, davalının hem sarı sertifika ibaresinin ilk sözleşmeye sehven konulduğunu söylemekte hem de fidanlar uyku dönemine girdiğinde sertifikaların teslim edileceğini ifade ettiğini, müvekkili şirkette sertifikaların teslim edileceğine dair güven oluşturması sebebiyle 11.05.2021 tarihli teknik bakım ve danışmanlık sözleşmesi yapıldıktan sonra sertifikaların teslimi için Ağustos sonu beklendiğini ve Antalya 17.Noterliği'nin 23.08.2021 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarname ile 3526 adet sarı sertifikanın teslim edilmesi aksi takdirde zararın tazmini için dava açılacağının ihtar edildiğini, ilk derece mahkemesi bilirkişi raporlarına aykırı olarak yapmış olduğu değerlendirmede ayıbın "açık ayıp" niteliğinde olduğunu ve "basit bir araştırmayla" tespit edilebilecek nitelikte olduğunu bu sebeple 1-8 günlük ayıp ihbar sürelerinin geçirilmiş olduğu yönünde değerlendirme yaptığını, bu değerlendirmenin hukuka aykırı olduğunu, ayıplı ifadaki ayıbın gizli ayıp olduğu ve bu sebeple ihbar süresinin de geçmediğinin ortada olduğunu beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; lehlerine hükmedilen vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını beyan ederek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilirkişi raporlarının, değerlendirmelerin hüküm vermeye elverişli olmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca, 11.05.2021 tarihinde yine davalı ile davacı arasında teknik bakım sözleşmesi yapıldığı sözleşmenin ek maddesinde çeşit seçiminin 3526 adet Bertina olarak değiştirildiği, ilk sözleşmenin Ferrages ve Ferraduel olarak hazırlandığından sarı sertifikalı ifadesinin sehven sözleşmede kaldığına ilişkin madde eklendiği görülmekle beraber, ilk sözleşmede, Ferrages ve Ferraduel değil, 4600 bertina, 400 feragnes çeşidinin yazılı olduğu görülmektedir.
Mahkemece, başkaca ziraat mühendisi, borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı ve mali müşavir bilirkişiden oluşan heyetten itirazları da karşılar yeni bir rapor alınıp, çelişkili tespitler mevcut olur ise bunun giderilmesi, raporda anılan fidan çeşitlerinin nitelikleri de denetime elverişli ve anlaşılır şekilde ifade edilmesinin sağlanması, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin şu aşamada incelenmemesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 27/10/2022 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ve istinaf başvuru harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
6-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...