Danıştay 3. Daire
29.12.2025
Esas No: 2022/3734 Karar No: 2025/4244
Anahtar kelimeler: vergi
**Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2022/3734 E. , 2025/4244 K.**
**"İçtihat Metni"**
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/3734
Karar No : 2025/4244
DAVACI : ... Kurumsal Yönetim Hizmetleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :... Kurumu (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU: 22/06/2022 tarih ve 2022/DK.D-229 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI : 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında hisse senetleri hamiline yazılı olsa da %51 çoğunluğa sahip olan hissedarların şirketin yönetiminde söz sahibi olduğu, şirketin %51 hissesine sahip olan kişinin yasaklı olup olmadığı sorgulanıp şirketin ihalelere katılıp katılmayacağının denetlenebildiği, şirketin %51 hissesine sahip olup dolaylı olarak şirketi yöneten kişilerin yasaklı olması halinde eşit muamele ilkesine aykırı bir şekilde tekliflerinin değerlendirilmeye alınmasının eşitsizlik ve haksızlık oluşturduğu, dava konusu Kurul kararının benzer durumdaki şirketler arasında eşitsizliğe neden olduğu, Türk Ticaret Kanunu’na aykırı hareket edildiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Sermayesinin bir bölümü veya tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden bir anonim şirketin pay defterinde hamiline yazılı payları kayıt altına alması zorunluluğu bulunmadığı gibi bu payların sahipliği ve sahipliğe dayalı hakların kullanılabilmesi için de pay defterine kaydın herhangi bir hüküm ve sonuç doğurmadığı, pay sahipliğinin senedin zilyetliğine sahip olunduktan sonra Merkezi Kayıt Kuruluşuna kayıt işlemi tamamlandıktan sonra geçerli hale geldiği, ancak sermayesinin sadece bir bölümüne karşılık olmak üzere hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için EKAP'a kayıt zorunluluğu ele alındığında; hamiline yazılı olmayan paylar açısından pay defteri tutma yükümlülüğü devam ettiğinden, bu şirketlerin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısmını EKAP'a yüklemesinde herhangi bir sorun bulunmadığı, bununla birlikte, sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için bu paylara yönelik pay defteri tutma zorunluluğu bulunmadığından sermayesinin tamamı hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla pay defteri ile dayanağı yönetimi kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP'a kayıt zorunluluğunun da olmayacağı, bir başka deyişle, hamiline yazılı pay senetleri açısından pay defteri sunulmasının hukuken zaten herhangi bir etki doğurmayacağı, bu nedenle de diğer paylara göre ilgili mevzuatında farklı kurallara ve kayıt sistemine bağlanmış bu senetler açısından davacının iddia ettiği gibi eşitlik ilkesine aykırı sonuç doğacağını ileri sürmenin de bir dayanağı olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava; "Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından; sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP'a yüklenmesi zorunluluğunun bulunmadığı"na ilişkin 22/06/2022 tarih ve 2022/DK.D-229 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İptal istemi; dava konusu Kurul kararının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, hamiline yazılı hisse senetleri ile ihalelerdeki şeffaflık ve rekabet ortamının olumsuz etkileneceği, sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketlerin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP'a kayıtlı olması gerektiği iddialarına dayanmaktadır.
Anayasanın 124'üncü maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri düzenlemesi yapılmıştır.
4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik şartları başlıklı” 10. maddesinde hangi yeterlik kriterlerinin bu Kanun kapsamındaki ihalelerde öngörülebileceği düzenlenmiş olup, Kanun’un 53. maddesinde; bu kriterlerin ikincil mevzuatta ne şekilde tevsik edileceğini belirleme yetki ve sorumluluğu Kamu İhale Kurumuna verilmiş ve bu kapsamda uygulama yönetmelikleri düzenlenmiş; bunun yanı sıra Kurul tarafından 4734 sayılı Kanun’un 53. maddesi çerçevesinde düzenleyici nitelikte kararlar alınmıştır.
Belirtilen esaslar uyarınca düzenlenmiş olan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve Tüzel Kişilerin EKAP'a kaydı” başlıklı 7. maddesinde: "... (5) EKAP'a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/ üyeleri, kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunde tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP'a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalanmadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin; a ) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve TC kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret ünvanı, b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç) /üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP'a yüklenir. Yabancı aday / istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi / yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır." düzenlemesi yer almıştır. Uygulama yönetmeliklerinin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı maddelerinde ise: “Tüzel kişilerde aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç) /üyelerine kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP' tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı aday/ istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir...” düzenlemesi getirilmiştir.
Anılan düzenlemeler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlere ilişkin "şirkete karşı yetkili olma", "pay senedi bastırılması" ve "hamiline yazılı pay senetlerinin devri ile "pay defteri/kayıt" düzenlemeleri ile hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin diğer düzenlemeler birlikte dikkate alındığında; sermayesinin bir bölümü veya tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden bir anonim şirketin pay defterinde hamiline yazılı payları kayıt altıma alması zorunluluğu bulunmadığı gibi, bu payların sahipliği ve sahipliğe dayalı hakların kullanılabilmesi için de pay defterine kaydın herhangi bir hüküm ve sonuç doğurmadığı, pay sahipliğinin senedin zilyetliğine sahip olunduktan sonra Merkezi Kayıt Kuruluşuna kayıt işlemi tamamlandıktan sonra geçerli hale geldiği; ancak sermayesinin sadece bir bölümüne karşılık olmak üzere hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için EKAP'a kayıt zorunluluğu ele alındığında; hamiline yazılı olmayan paylar açısından pay defteri tutma yükümlülüğü devam ettiğinden, bu şirketlerin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısmını EKAP'a yüklemesinde herhangi bir sorun bulunmadığı; bununla birlikte, sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için bu paylara yönelik pay defteri tutma zorunluluğu bulunmadığından sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP'a kayıt zorunluluğu da bulunmadığı görülmekte olup; bu değerlendirmeler çerçevesinde sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından; sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP'a yüklenmesi zorunluluğunun bulunmadığı yönünde tesis edilen dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Kamu İhale Kurulunca “Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından, sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a kayıt zorunluluğunun bulunmadığına” ilişkin 22/06/2022 tarih ve 2022/DK.D-229 sayılı karar alınmış, davacı tarafından 19/07/2022 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. (...)"; 53. maddesinin (b) bendinde, "Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur." kuralları yer almıştır.
Mülga Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin "Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı" başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında, "EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;
a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret ünvanı,
b) Tüzel kişi olması halinde ticaret ünvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. (...) kuralına yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketlere ilişkin dördüncü kısmı içerisinde yer alan “Şirkete karşı yetkili olma” başlıklı 426. maddesinde, "(1) Senede bağlanmamış paylardan, nama yazılı pay senetlerinden ve ilmühaberlerden doğan pay sahipliği hakları, pay defterinde kayıtlı bulunan pay sahibi veya pay sahibi olarak kaydedilmiş kişi tarafından kullanılır.
(2) Hamiline yazılı pay senedinin zilyedi bulunduğunu ispat eden ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilen kimse, şirkete karşı pay sahipliğinden doğan hakları kullanmaya yetkilidir."; “Pay senedi bastırılması” başlıklı 486. maddesinde, "(...) (2) Paylar hamiline yazılı ise yönetim kurulu, pay bedelinin tamamının ödenmesi tarihinden itibaren üç ay içinde pay senetlerini bastırıp pay sahiplerine dağıtır. Yönetim kurulunun hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılmasına ilişkin kararı tescil ve ilan edilir, ayrıca şirketin internet sitesine konulur. Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir. Pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabilir. İlmühaberlere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler uygulanır."; “Hamiline yazılı pay senetlerinin devri” başlıklı 489. maddesinde, "(1) Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında ancak zilyetliğin geçirilmesi suretiyle payı devralan tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılacak bildirimle hüküm ifade eder. Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimde bulunulmaması halinde, hamiline yazılı pay senedine sahip olanlar, bu Kanundan doğan paya bağlı haklarını gerekli bildirim yapılıncaya kadar kullanamaz. (2) Hamiline yazılı pay senedine bağlı hakların şirkete ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılan bildirim tarihi esas alınır. (3) Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından hamiline yazılı pay senetleriyle ilgili tutulan kayıtlar, ilgili kanunlar uyarınca yetkili kılınmış mercilerle paylaşılır. (4) Hamiline yazılı pay senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmesi ve kaydedilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu kapsamda alınacak ücretler Ticaret Bakanlığınca çıkarılan tebliğle belirlenir."; “Pay defteri-kayıt” başlıklı 499. maddesinde, "(1) Şirket, senede bağlanmamış pay ve nama yazılı pay senedi sahipleriyle, intifa hakkı sahiplerini, ad, soyad, ünvan ve adresleriyle pay defterine kaydeder. (2) Payın usulüne uygun olarak devredildiği veya üzerinde intifa hakkı kurulduğu ispat edilmediği sürece, devralan ve intifa hakkı sahibi pay defterine yazılamaz. (3) Şirket, kaydın yapıldığını pay senedine işaret eder. (4) Şirketle ilişkilerde, sadece pay defterinde kayıtlı bulunan kimse pay sahibi ve intifa hakkı sahibi olarak kabul edilir. (5) Merkezî Kayıt Kuruluşu tarafından kayden takibi yapılan nama yazılı paylara ilişkin Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri ile ilgili diğer düzenlemeler saklıdır." kurallarına yer verilmiştir.
6102 sayılı Kanun'un 489. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak; 06/12/2012 tarih ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca payları kayden izlenen şirketler dışında kalan anonim şirketleri kapsayan, Ticaret Bakanlığınca çıkarılan Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi ve Kayıt Altına Alınması Hakkında Tebliğ'de ise kayıt işleminin detaylarına yer verilmiştir.
Buna göre; söz konusu Tebliğ'in “Pay senetlerinin bastırılması ve dağıtılması” başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrasında, “Şirketi temsile yetkili olanlarca, yönetim kurulu kararı ve bastırılacak her bir senedin dağıtılacağı hamiline yazılı pay sahibinin; a) Gerçek kişi ise; adı, soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı değilse yabancı kimlik numarası, mavi kart numarası veya pasaport numarası, b) Tüzel kişi ise; ünvanı, MERSİS numarası, vergi kimlik numarası veya kayıtlı bulunduğu ülkede verilen sicil numarası ile merkez adresi, c) İletişim bilgileri, MKK’ye bildirilerek bu amaçla oluşturulan sisteme kaydedilir. Yapılacak bildirimde şirketin iletişim bilgilerine de yer verilir. Pay senedi, sistemde ilgili şirketle ilişkilendirilerek özel algoritma ile üretilen tekil numara altında senet sahibi adına kaydedilir. Yapılan kayıtlar ve üretilen tekil numaralara ilişkin bilgiler MKK sisteminden elektronik ortamda alınır.”; “Kayıtların tutulması” başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında ise, “Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bildirimlere dayalı kayıtlar MKK tarafından oluşturulan elektronik ortamda tutulur. Bu kayıtların tutulması ve bunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin elektronik işlem yöntemleri Bakanlığın uygun görüşü alınmak kaydıyla MKK tarafından belirlenir.” kuralları yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idari işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi ile Kamu İhale Kurumuna, ihale mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak düzenleyici işlemler tesis etme yetkisi tanınmıştır. Bu bağlamda Kurumun, Kanun ve ilgili mevzuatın uygulanmasını sağlamak amacıyla genel ve soyut nitelikte düzenlemeler yapabilme yetkisine sahip olduğu açıktır.
Aktarılan mevzuat kurallarının birlikte değerlendirilmesinden, anonim şirketlerin sermayelerinin tamamı veya bir kısmı için hamiline yazılı pay senedi ihraç edebilecekleri, bu pay senetlerinin ancak şirket sermayesinin ödenmiş bölümü için düzenlenebileceği ve hukuki sonuç doğurabilmesi için zilyetliğin devri yanında Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirim yapılmasının gerektiği, ayrıca hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin bilgilerin pay defterine kaydedilmesine dair bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında, pay defterine yapılacak bir kaydın hamiline yazılı pay senetleri bakımından pay sahipliği veya bu paylardan doğan hakların kullanılması açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmadığı da görülmektedir.
Bu çerçevede konu değerlendirildiğinde, sermayesinin bir kısmı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketlerde, nama yazılı paylar bakımından pay defteri tutulması zorunluluğu devam ettiğinden, söz konusu şirketlerin pay defteri ile dayanağını oluşturan yönetim kurulu karar defterinin ilgili bölümlerini EKAP’a yüklemelerinde hukuki bir engel bulunmamaktadır. Buna karşılık, sermayesinin tamamı hamiline yazılı pay senetlerinden oluşan anonim şirketlerde bu paylara ilişkin olarak pay defteri tutulması zorunlu olmadığından, yalnızca şirket sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşme hükmünün EKAP’a yüklenmesi yeterli olup, ayrıca pay defteri ve buna dayanak teşkil eden yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu tutulması söz konusu değildir.
Başka bir ifadeyle, hamiline yazılı pay senetleri bakımından pay defterinin ibraz edilmesinin hukuken herhangi bir sonuç doğurmadığı dikkate alındığında, bu senetlerin tabi olduğu farklı hukuki rejim sebebiyle davacı tarafından bu pay türleri arasında karşılaştırma yapılmak suretiyle ileri sürülen eşitlik ilkesine aykırılık iddiasının hukuki bir temele dayanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idarenin 4734 sayılı Kanun’un 53. maddesinden kaynaklanan düzenleme yetkisini kullanarak tesis ettiği dava konusu işlemin; genel, soyut, sürekli ve nesnel nitelikte kurallar içeren bir düzenleyici işlem olduğu, üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı, ayrıca hamiline yazılı pay senetlerinin tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, sermayesinin tamamı bu paylardan oluşan anonim şirketlerden pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a kaydedilmesinin istenmemesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
**"İçtihat Metni"**
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2022/3734
Karar No : 2025/4244
DAVACI : ... Kurumsal Yönetim Hizmetleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :... Kurumu (E-Tebligat)
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU: 22/06/2022 tarih ve 2022/DK.D-229 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI : 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında hisse senetleri hamiline yazılı olsa da %51 çoğunluğa sahip olan hissedarların şirketin yönetiminde söz sahibi olduğu, şirketin %51 hissesine sahip olan kişinin yasaklı olup olmadığı sorgulanıp şirketin ihalelere katılıp katılmayacağının denetlenebildiği, şirketin %51 hissesine sahip olup dolaylı olarak şirketi yöneten kişilerin yasaklı olması halinde eşit muamele ilkesine aykırı bir şekilde tekliflerinin değerlendirilmeye alınmasının eşitsizlik ve haksızlık oluşturduğu, dava konusu Kurul kararının benzer durumdaki şirketler arasında eşitsizliğe neden olduğu, Türk Ticaret Kanunu’na aykırı hareket edildiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Sermayesinin bir bölümü veya tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden bir anonim şirketin pay defterinde hamiline yazılı payları kayıt altına alması zorunluluğu bulunmadığı gibi bu payların sahipliği ve sahipliğe dayalı hakların kullanılabilmesi için de pay defterine kaydın herhangi bir hüküm ve sonuç doğurmadığı, pay sahipliğinin senedin zilyetliğine sahip olunduktan sonra Merkezi Kayıt Kuruluşuna kayıt işlemi tamamlandıktan sonra geçerli hale geldiği, ancak sermayesinin sadece bir bölümüne karşılık olmak üzere hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için EKAP'a kayıt zorunluluğu ele alındığında; hamiline yazılı olmayan paylar açısından pay defteri tutma yükümlülüğü devam ettiğinden, bu şirketlerin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısmını EKAP'a yüklemesinde herhangi bir sorun bulunmadığı, bununla birlikte, sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için bu paylara yönelik pay defteri tutma zorunluluğu bulunmadığından sermayesinin tamamı hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla pay defteri ile dayanağı yönetimi kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP'a kayıt zorunluluğunun da olmayacağı, bir başka deyişle, hamiline yazılı pay senetleri açısından pay defteri sunulmasının hukuken zaten herhangi bir etki doğurmayacağı, bu nedenle de diğer paylara göre ilgili mevzuatında farklı kurallara ve kayıt sistemine bağlanmış bu senetler açısından davacının iddia ettiği gibi eşitlik ilkesine aykırı sonuç doğacağını ileri sürmenin de bir dayanağı olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI...'IN DÜŞÜNCESİ : Dava; "Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından; sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP'a yüklenmesi zorunluluğunun bulunmadığı"na ilişkin 22/06/2022 tarih ve 2022/DK.D-229 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İptal istemi; dava konusu Kurul kararının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, hamiline yazılı hisse senetleri ile ihalelerdeki şeffaflık ve rekabet ortamının olumsuz etkileneceği, sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketlerin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP'a kayıtlı olması gerektiği iddialarına dayanmaktadır.
Anayasanın 124'üncü maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri düzenlemesi yapılmıştır.
4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik şartları başlıklı” 10. maddesinde hangi yeterlik kriterlerinin bu Kanun kapsamındaki ihalelerde öngörülebileceği düzenlenmiş olup, Kanun’un 53. maddesinde; bu kriterlerin ikincil mevzuatta ne şekilde tevsik edileceğini belirleme yetki ve sorumluluğu Kamu İhale Kurumuna verilmiş ve bu kapsamda uygulama yönetmelikleri düzenlenmiş; bunun yanı sıra Kurul tarafından 4734 sayılı Kanun’un 53. maddesi çerçevesinde düzenleyici nitelikte kararlar alınmıştır.
Belirtilen esaslar uyarınca düzenlenmiş olan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve Tüzel Kişilerin EKAP'a kaydı” başlıklı 7. maddesinde: "... (5) EKAP'a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/ üyeleri, kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunde tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP'a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalanmadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin; a ) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve TC kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret ünvanı, b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç) /üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP'a yüklenir. Yabancı aday / istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi / yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır." düzenlemesi yer almıştır. Uygulama yönetmeliklerinin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı maddelerinde ise: “Tüzel kişilerde aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç) /üyelerine kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP' tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı aday/ istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir...” düzenlemesi getirilmiştir.
Anılan düzenlemeler, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlere ilişkin "şirkete karşı yetkili olma", "pay senedi bastırılması" ve "hamiline yazılı pay senetlerinin devri ile "pay defteri/kayıt" düzenlemeleri ile hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin diğer düzenlemeler birlikte dikkate alındığında; sermayesinin bir bölümü veya tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden bir anonim şirketin pay defterinde hamiline yazılı payları kayıt altıma alması zorunluluğu bulunmadığı gibi, bu payların sahipliği ve sahipliğe dayalı hakların kullanılabilmesi için de pay defterine kaydın herhangi bir hüküm ve sonuç doğurmadığı, pay sahipliğinin senedin zilyetliğine sahip olunduktan sonra Merkezi Kayıt Kuruluşuna kayıt işlemi tamamlandıktan sonra geçerli hale geldiği; ancak sermayesinin sadece bir bölümüne karşılık olmak üzere hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için EKAP'a kayıt zorunluluğu ele alındığında; hamiline yazılı olmayan paylar açısından pay defteri tutma yükümlülüğü devam ettiğinden, bu şirketlerin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısmını EKAP'a yüklemesinde herhangi bir sorun bulunmadığı; bununla birlikte, sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden şirketler için bu paylara yönelik pay defteri tutma zorunluluğu bulunmadığından sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP'a kayıt zorunluluğu da bulunmadığı görülmekte olup; bu değerlendirmeler çerçevesinde sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından; sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin EKAP'a yüklenmesi zorunluluğunun bulunmadığı yönünde tesis edilen dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Kamu İhale Kurulunca “Sermayesinin tamamı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketler açısından, sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşmenin ilgili bölümünün EKAP'a yüklenmesi kaydıyla, pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a kayıt zorunluluğunun bulunmadığına” ilişkin 22/06/2022 tarih ve 2022/DK.D-229 sayılı karar alınmış, davacı tarafından 19/07/2022 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5. maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. (...)"; 53. maddesinin (b) bendinde, "Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur." kuralları yer almıştır.
Mülga Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin "Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı" başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında, "EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;
a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret ünvanı,
b) Tüzel kişi olması halinde ticaret ünvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. (...) kuralına yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun anonim şirketlere ilişkin dördüncü kısmı içerisinde yer alan “Şirkete karşı yetkili olma” başlıklı 426. maddesinde, "(1) Senede bağlanmamış paylardan, nama yazılı pay senetlerinden ve ilmühaberlerden doğan pay sahipliği hakları, pay defterinde kayıtlı bulunan pay sahibi veya pay sahibi olarak kaydedilmiş kişi tarafından kullanılır.
(2) Hamiline yazılı pay senedinin zilyedi bulunduğunu ispat eden ve Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilen kimse, şirkete karşı pay sahipliğinden doğan hakları kullanmaya yetkilidir."; “Pay senedi bastırılması” başlıklı 486. maddesinde, "(...) (2) Paylar hamiline yazılı ise yönetim kurulu, pay bedelinin tamamının ödenmesi tarihinden itibaren üç ay içinde pay senetlerini bastırıp pay sahiplerine dağıtır. Yönetim kurulunun hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılmasına ilişkin kararı tescil ve ilan edilir, ayrıca şirketin internet sitesine konulur. Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir. Pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabilir. İlmühaberlere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler uygulanır."; “Hamiline yazılı pay senetlerinin devri” başlıklı 489. maddesinde, "(1) Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında ancak zilyetliğin geçirilmesi suretiyle payı devralan tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılacak bildirimle hüküm ifade eder. Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimde bulunulmaması halinde, hamiline yazılı pay senedine sahip olanlar, bu Kanundan doğan paya bağlı haklarını gerekli bildirim yapılıncaya kadar kullanamaz. (2) Hamiline yazılı pay senedine bağlı hakların şirkete ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılan bildirim tarihi esas alınır. (3) Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından hamiline yazılı pay senetleriyle ilgili tutulan kayıtlar, ilgili kanunlar uyarınca yetkili kılınmış mercilerle paylaşılır. (4) Hamiline yazılı pay senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmesi ve kaydedilmesine ilişkin usul ve esaslar ile bu kapsamda alınacak ücretler Ticaret Bakanlığınca çıkarılan tebliğle belirlenir."; “Pay defteri-kayıt” başlıklı 499. maddesinde, "(1) Şirket, senede bağlanmamış pay ve nama yazılı pay senedi sahipleriyle, intifa hakkı sahiplerini, ad, soyad, ünvan ve adresleriyle pay defterine kaydeder. (2) Payın usulüne uygun olarak devredildiği veya üzerinde intifa hakkı kurulduğu ispat edilmediği sürece, devralan ve intifa hakkı sahibi pay defterine yazılamaz. (3) Şirket, kaydın yapıldığını pay senedine işaret eder. (4) Şirketle ilişkilerde, sadece pay defterinde kayıtlı bulunan kimse pay sahibi ve intifa hakkı sahibi olarak kabul edilir. (5) Merkezî Kayıt Kuruluşu tarafından kayden takibi yapılan nama yazılı paylara ilişkin Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri ile ilgili diğer düzenlemeler saklıdır." kurallarına yer verilmiştir.
6102 sayılı Kanun'un 489. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak; 06/12/2012 tarih ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca payları kayden izlenen şirketler dışında kalan anonim şirketleri kapsayan, Ticaret Bakanlığınca çıkarılan Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi ve Kayıt Altına Alınması Hakkında Tebliğ'de ise kayıt işleminin detaylarına yer verilmiştir.
Buna göre; söz konusu Tebliğ'in “Pay senetlerinin bastırılması ve dağıtılması” başlıklı 4. maddesinin ikinci fıkrasında, “Şirketi temsile yetkili olanlarca, yönetim kurulu kararı ve bastırılacak her bir senedin dağıtılacağı hamiline yazılı pay sahibinin; a) Gerçek kişi ise; adı, soyadı, vatandaşlığı, yerleşim yeri, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı değilse yabancı kimlik numarası, mavi kart numarası veya pasaport numarası, b) Tüzel kişi ise; ünvanı, MERSİS numarası, vergi kimlik numarası veya kayıtlı bulunduğu ülkede verilen sicil numarası ile merkez adresi, c) İletişim bilgileri, MKK’ye bildirilerek bu amaçla oluşturulan sisteme kaydedilir. Yapılacak bildirimde şirketin iletişim bilgilerine de yer verilir. Pay senedi, sistemde ilgili şirketle ilişkilendirilerek özel algoritma ile üretilen tekil numara altında senet sahibi adına kaydedilir. Yapılan kayıtlar ve üretilen tekil numaralara ilişkin bilgiler MKK sisteminden elektronik ortamda alınır.”; “Kayıtların tutulması” başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında ise, “Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bildirimlere dayalı kayıtlar MKK tarafından oluşturulan elektronik ortamda tutulur. Bu kayıtların tutulması ve bunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin elektronik işlem yöntemleri Bakanlığın uygun görüşü alınmak kaydıyla MKK tarafından belirlenir.” kuralları yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Sözlük anlamı ile "düzenli hale koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idari işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesi ile Kamu İhale Kurumuna, ihale mevzuatının uygulanmasına ilişkin olarak düzenleyici işlemler tesis etme yetkisi tanınmıştır. Bu bağlamda Kurumun, Kanun ve ilgili mevzuatın uygulanmasını sağlamak amacıyla genel ve soyut nitelikte düzenlemeler yapabilme yetkisine sahip olduğu açıktır.
Aktarılan mevzuat kurallarının birlikte değerlendirilmesinden, anonim şirketlerin sermayelerinin tamamı veya bir kısmı için hamiline yazılı pay senedi ihraç edebilecekleri, bu pay senetlerinin ancak şirket sermayesinin ödenmiş bölümü için düzenlenebileceği ve hukuki sonuç doğurabilmesi için zilyetliğin devri yanında Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirim yapılmasının gerektiği, ayrıca hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin bilgilerin pay defterine kaydedilmesine dair bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bunun yanında, pay defterine yapılacak bir kaydın hamiline yazılı pay senetleri bakımından pay sahipliği veya bu paylardan doğan hakların kullanılması açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmadığı da görülmektedir.
Bu çerçevede konu değerlendirildiğinde, sermayesinin bir kısmı için hamiline yazılı pay senedi ihraç eden anonim şirketlerde, nama yazılı paylar bakımından pay defteri tutulması zorunluluğu devam ettiğinden, söz konusu şirketlerin pay defteri ile dayanağını oluşturan yönetim kurulu karar defterinin ilgili bölümlerini EKAP’a yüklemelerinde hukuki bir engel bulunmamaktadır. Buna karşılık, sermayesinin tamamı hamiline yazılı pay senetlerinden oluşan anonim şirketlerde bu paylara ilişkin olarak pay defteri tutulması zorunlu olmadığından, yalnızca şirket sermayesinin tamamının hamiline yazılı paylardan oluştuğunu gösteren esas sözleşme hükmünün EKAP’a yüklenmesi yeterli olup, ayrıca pay defteri ve buna dayanak teşkil eden yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu tutulması söz konusu değildir.
Başka bir ifadeyle, hamiline yazılı pay senetleri bakımından pay defterinin ibraz edilmesinin hukuken herhangi bir sonuç doğurmadığı dikkate alındığında, bu senetlerin tabi olduğu farklı hukuki rejim sebebiyle davacı tarafından bu pay türleri arasında karşılaştırma yapılmak suretiyle ileri sürülen eşitlik ilkesine aykırılık iddiasının hukuki bir temele dayanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davalı idarenin 4734 sayılı Kanun’un 53. maddesinden kaynaklanan düzenleme yetkisini kullanarak tesis ettiği dava konusu işlemin; genel, soyut, sürekli ve nesnel nitelikte kurallar içeren bir düzenleyici işlem olduğu, üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı, ayrıca hamiline yazılı pay senetlerinin tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, sermayesinin tamamı bu paylardan oluşan anonim şirketlerden pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin EKAP’a kaydedilmesinin istenmemesinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1\. DAVANIN REDDİNE,
2\. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3\. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4\. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5\. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 30/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.